در راستای تفاهم نامه منعقده بین پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری و دانشگاه تورینو ایتالیا  دکتر مسینا سرپرست ایتالیایی به همراه جعفر مهر کیان سرپرست ایرانی از محوطه های پارتی بازدید می نمایند. به گزارش روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری خوزستان سرپرست پایگاه میراث فرهنگی ایذه(آیاپیر) گفت:شهرستان ایذه شهری با نگار کنده های کنده شده در دل کوه های آن و با شیر های سنگی به یادگار مانده از دلاور مردان ایل بختیاری و با آثاری بجای مانده از گذشته است.تاریخ این شهر که زمانی مرکز ایالت آیاپیر ایلامی و حاکم نشین آن بوده است دارای سابقه ای چند هزار ساله می باشد.بر این اساس یک تفاهم نامه پنج ساله بین پژوهشکده باستان شناسی و دانشگاه تورینو در ایتالیا که تخصص این دانشگاه در دوره های پارتی است دارای سابقه کار در ترکمنستان ، میان رودان عــراق و سـوریه می باشد.

جعفر مهر کیان با بیان اینکه در زنجیره مطالعات این دانشگاه در خصوص ایران خلائی وجودارد افزود : ایذه در آن دوران به نام ایلیمایی شاهد تحولات سیاسی بوده و یکی از حکومت های خود خوانده در قلمرو دوره پارتی و در واقع  بیان حماسه سرای ایرانی که از ایشان به جز نام نشنیده ام و نه در نام خسروان دیده ام اشاره دارد به ملوک الطوایفی بودن ایران در دوره پارت که پس از هخامنشیان با ظهور سراتراکا د رفارس ایلیمایی ها د رخوزستان ، گهکیلویه و بویر احمد و چهار محال بختیاری به مرکزیت ایذه که دارای آثاری همچون شهی ، خنگ اژدر ، خنگ کمال وند ، خنگ یار علی وند ، شیوند ، شیمن ، صالح و سوسن ، در مسجد سلیمان آثاری نظیر صفه سر مسجد ، بردنشانده ، شیمبار ،تنگ بتان ، کوه تینا و تاراز ،و نیز  در شوشتر آثاری همچون مهدی آباد سوخته ، دستوا و شوش آثار باقی مانده از دوره ایلیمایی ودر کرانه های باختری استان خوزستان شاید به مرکزیت دشت میشان ،خراسنه ( خاراکس یا کرخ میسان) می تواند موضوع مطالعات هیات مشترک ایران و ایتالیا باشد این مطالعات که به پیشنهاد پایگاه آیاپیر در ایذه که متخصص نگار کندهای سنگی وصخره ها در ایران و دارای آزمایشگاهی در همین رابطه می باشد ونیز مطالعات دامنه دار در دوره ایلیمایی که مدیر پایگاه یکی از انگشت شمار متخصصین این دوره است انجام خواهد شد .

وی خاطر نشان کرد: در سفرهای سنا درترکمنستان که نخستین پایتخت رسمی پارتها می باشد وآشنایی نزدیک با هیات ایتالیایی بدین سو سوق پیداکرده  و منشأ همکاریهای شهر ثمر بخش مشترک بین این دو کشور در رابطه با مطالعات کم شناخته پارتها د رخوزستان وایذه شده است.

مهر کیان گفت: بر اساس تفاهم نامه 5 ساله فیما بین که دو سال از آن گذشته است ، مستند نگاری بسیار دقیق از نگار کند های سنگی و صخره ای ایلیمایی دشت ایذه با استفاده از تمامی ظرفیتهای پیش رفته از جمله با استفاده از لیزر اسکن هوشمند دستی نسل آخر برای تهیه مدل سه بعدی بسار دقیق با دقت حداقل یک میلیمتر در2 سال گذشته که منجر به کشف خط نوشته ای به خط ایلیمایی آرامی شده است.

سرپرست آیاپیر افزود: نیاز به دوگانه نگری وتاکید بر این نگار کند در سال جاری ، هیات مشترک ایران و ایتالیا رابرای تاکید بر این نکته ترغیب نمود که برای جهت دادن و ژرفا بخشیدن به پژوهشهای دامنه دار این دوره ضرورت بررسی هیات مشترک بررسی نقاط شناخته و یا ناشتاخته این دوره را با آغاز از شوش وادامه تا دیگر نقاط استان و امتداد آن در استانهای چهار محال بختیاری ، کهگیلویه و بویر احمد و فارس در برنامه20 روزه گنجانده شده که با هماهنگی و پشتیبانی میراث خوزستان از 19 آبان ماه آغاز شده است.

وی گفت:این همکاریها در بستری که با انتقال استفاده تجربه دستگاه های پیشرفته که با مستند نگاری گام بلند در راستای چهره دیگری ا زحفاظت و مونیتورینگ یا بررسی به روز تغییرات و آسیبهای طبیعی غیر عمدی و عمدی انسانی و فرآوری اسناد الکترونیک و دیجیتالی که در صورت هرگونه آسیب در آینده کاملاً قابل بازگشت و بازسازی خواهد بود به پایگاه میراث فرهنگی آیاپیر منتقل شده ودر آینده برای دیگر نگار کند های سنگی و صخره ای این مسئولیت بر عهده این پایگاه خواهد بود .انتقال تجربه در زمینه ای که با آمیزش تکنولوژی وتخصص تاریخی بسیار ثمر بخش تر خواهد بود.

مهر کیان در پایان خاطر نشان کرد: در واقع دستاورد این برنامه مشترک آن است که در آینده پایگاه این برنامه را ادامه خواهد داد.